dị cảm
Định nghĩa
- Danh từ:
- Cảm giác bất thường về giác quan: "dị cảm" chỉ trạng thái cảm nhận sai lệch hoặc khác thường của các giác quan, như cảm thấy tê, rát, kiến bò, hoặc đau nhói trên da mà không có tác nhân kích thích rõ ràng. Thuật ngữ này thường dùng trong y học, đặc biệt là thần kinh học.
- Rối loạn cảm giác: "dị cảm" mô tả các triệu chứng bệnh lý liên quan đến hệ thần kinh, nơi người bệnh có cảm giác khó chịu hoặc kỳ lạ ở một vùng cơ thể.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Bệnh nhân than phiền về dị cảm ở tay trái, cảm giác như kim châm. (Bệnh nhân phàn nàn về cảm giác bất thường ở tay trái, giống như kim đâm.)
- Dị cảm nửa người là triệu chứng phổ biến sau đột quỵ. (Cảm giác bất thường ở một nửa cơ thể là dấu hiệu thường gặp sau cơn đột quỵ.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "dị cảm do thần kinh": loại dị cảm xuất phát từ tổn thương dây thần kinh.
- Dị cảm do thần kinh ngoại biên thường gây tê bì chân tay. (Loại cảm giác bất thường này thường làm tê bì tay chân.)
- "dị cảm tạm thời": cảm giác bất thường xuất hiện trong thời gian ngắn, thường do tư thế sai hoặc chèn ép thần kinh.
- Ngồi lâu ở tư thế xấu có thể gây dị cảm tạm thời ở chân. (Ngồi lâu sai tư thế có thể gây cảm giác kiến bò tạm thời ở chân.)
Biến thể và từ gần giống
- Di cảm (danh từ): cảm giác còn sót lại sau khi kích thích đã mất — khác với "dị cảm" vì "di cảm" là hiện tượng sinh lý bình thường.
- Sau khi xoa bóp, di cảm vẫn còn kéo dài vài phút. (Cảm giác còn lại sau khi xoa bóp kéo dài vài phút.)
- Dị ứng (danh từ): phản ứng quá mức của cơ thể với chất lạ — không liên quan đến thần kinh như "dị cảm".
- Dị ứng thực phẩm gây phát ban và ngứa. (Phản ứng quá mức với thức ăn gây nổi mẩn và ngứa.)
Từ đồng nghĩa
- Rối loạn cảm giác: trạng thái cảm nhận sai lệch hoặc bất thường về xúc giác.
- Cảm giác bất thường: mô tả chung các hiện tượng như tê, rát, kiến bò.
- Dị thường cảm giác: thuật ngữ y học chỉ sự thay đổi bất thường trong cảm nhận giác quan.
Thành ngữ liên quan
- Dị cảm nửa người (thuật ngữ y học): cảm giác bất thường chỉ xuất hiện ở một nửa cơ thể, thường liên quan đến tổn thương não.
- Bệnh nhân bị dị cảm nửa người cần được chụp MRI não để chẩn đoán. (Người bệnh có cảm giác bất thường một bên cơ thể cần chụp cộng hưởng từ não để tìm nguyên nhân.)